https://rs.isu.ac.ir/ مطالعات آیینی "ع" fa daily 1 Sun, 23 Oct 2022 00:00:00 +0330 Sun, 23 Oct 2022 00:00:00 +0330 https://rs.isu.ac.ir/article_76455.html رسـانه به مثابـه ابـزار نمیتوانـد در معـارف موضوعیـت داشـته باشـند بلکـه بحث طریقیـت آنها مطـرح اسـت. بـا محوریت رسـالت و هـدف هیأت میتـوان از ابزار متناسـب با آن بهـره گرفت؛ با ایـن تذکـر کـه متولی هیأت خداوند اسـت و جذب اشـخاص هم دسـت خداسـت. در نتیجـه نباید اسـتفاده از رسـانه ای خـاص اصـل گـردد. در بـاب موسـیقی و مداحـی اسـتودیویی احتیاطـا گفـت مناسـب انتقـال معـارف هیـأت نیسـت چراکه هـم بر محتـوا و هم بـر نیت اغلب میشـود. https://rs.isu.ac.ir/article_76456.html موسـیقی به دو نوع آوازی و سـازی تقسـیم میشـود. نوحه، مرثیهای با سـاختار موسـیقایی آوازی  اسـت کـه در گذشـته بـرای عرضـه در جامعـه میبایسـت بـا سـنجه هایی متناسـب میشـد. از جملـه ایـن سـنجه ها اصـول مسـتوری و توقـف بـود کـه تقـدس نوحـه را ثمـر مـیداد. در روزاگر کنونـی اقتضـای اقلـب رسـانه اجازه مسـتوری و توقـف نمیدهد. در کنار آن ورود موسـیقی سـازی بـه مداحـی پدیـده نوینـی اسـت کـه میبایسـت با اصالـت احیـای امر اهل بیـت (ع) کنترل شـود. https://rs.isu.ac.ir/article_76457.html تـورم بیـش از انـدازه رسـانه در محیـط هیـأت بـه پدیده "رسـانه ای شـدن هیـأت و مداحـی" ختم  شـده اسـت. در چنیـن پدیـده ای، هیـأت وابسـته به رسـانه و منطق آن اسـت و رسـانه نـه انعکاس هیـأت بلکـه تولیـد کننـده آن بـر اسـاس قواعـد خـود میشـود. اصالـت یافتـن مخاطـب مجازی، نمایشـی شـدن هیـأت، اسـتودیویی شـدن مداحـی و تغییر زبـان اشـعار به زبـان عامیانه بـا تعابیر برگرفتـه از فرهنـگ مجـازی پیامدهـای منفـی چنین پدیدهای اسـت. https://rs.isu.ac.ir/article_76458.html هیأتهای مذهبی جزو نهادهای آئینی - تمدنی دارای سه بعد فرهنگی، تاریخی و مذهبی است که در طول زمان انتظام یافته و شاکله خاص خود را ساخته است. در جهت حفظ انتظام هیأت مؤلفه ها و ارکانی میتوانند در هیأت جذب شوند که سه رکن تطابق با معیار آرمانی هیأت، تایید پیرغلامان راهبر و اشراف نظر ولی امر در دوران حکومت اسلامی مؤید آن باشد. https://rs.isu.ac.ir/article_76459.html در یـک دسـته بنـدی علمی شـاید حدود چهار درصد از شـاخه های موسـیقی حرام باشـد اما میزان تولیـد محتـوا در ایـن چهـار درصـد بر بخـش حلال موسـیقی غلبـه یافته اسـت. این امـر منجر به تداعی مفهوم حرام از موسـیقی شـده اسـت؛ در حالی که موسـیقی اصالتاً به معنای تناسـب میان اجـزا اسـت و بـه عنـوان ابزار میبایسـت بـه کار گرفته شـود. تغییر موسـیقی از ابزار به هـدف یا بی توجهـی بـه محتوای تولیـدی از طریق موسـیقی میتواند جایگاه و شـأن مداحی را خدشـه دار کند. https://rs.isu.ac.ir/article_76460.html تغییـر آلات موسـیقی از آلات ضربـی بـه آلات ملـودی و خودآهنگسـاز موجـب میشـود که حتی اگـر موسـیقی حلال هم باشـد در نسـبت با مداحـی، هنجارشـکن باشـد. در چنین حالتـی تبدیل جایگاه هیـأت بـه اسـتودیو در بلندمـدت موجـب خواهـد شـد هیـأت از محـل تغذیـه معنـوی بـه محـل تخلیـه روانـی تغییـر یافتـه و کارکـرد اصالت محـور آن مختـل گـردد. جهـت دوری از چنیـن تغییـری رسـانه ها بایسـت مخاطـب را بـا مداحـان و هیأت هـای حافـظ اصالـت آشـنا کننـد و نیـز یـک نهـاد نظـارت بر حـوزه مداحـی ایجـاد گردد. https://rs.isu.ac.ir/article_76461.html هیـأت و مداحـی دارای تعریـف مشـخص و اسـتانداردهایی اسـت، در بازتعریـف آن نیـز بایسـت انسـان سـالک موضوعیـت داشـته باشـد. در اسـتاندارد مداحی، محیط چهـره به چهـره و حضوری اهمیـت دارد در حالـی کـه اسـتودیو محیـط غیرواقعـی اسـت. محیـط غیرواقعـی صـرافاً یک ابزار اسـت و بهـره بـردن از آن مشـروط بـه تبدیـل محبـت بـه اطاعـت از خداونـد در میـان مدت اسـت. تجربـه اسـتودیوخوانی مداحـان عراقـی نیـز کـه در نهایـت بـه مداحـی در محیـط واقعـی تغییـر جهـت دادنـد بـرای ما قابـل اسـتفاده اسـت. https://rs.isu.ac.ir/article_76462.html اگـر از تعامـل میـان سـه عامـل موضــوع هنــری، مخاطــب و محیــط مواجهــه در ترکیــب مداحــی و موســیقی اضــلال مخاطــب عــن ســبیل الله نتیجــه گــردد، میتــوان حکــم حرمـت را بـر چنیـن ترکیبـی بـار نمــود. مبتنــی بــر ســه عامــل پیــش گفتــه میتــوان گفــت در ترکیــب مداحــی و موســیقی بــه ســبب ایجــاد گرایــش بــه فرهنــگ غیراســلامی، تغییــر جایـگـاه اجتماعــی مــداح و ترو یــج موســیقی در زمانــه غلبــه موســیقی حــرام بــر حــلال، بیشــتر شــاهد اضــلال مخاطــب هســتیم و همیــن امــر اماره ای اســت بــر اینکــه چنـان ترکیبـی بیشـتر از امیـال درونــی انســان ناشــی میشــود و نــه اقتضائــات زمانــه. https://rs.isu.ac.ir/article_76463.html سـوگواری در ایـران بـا تاریخ 3500 سـاله برخـوردار از انباشـتی قدرتمند در ادبیات، شمایل نگاری، معماری، پوشـش، اقتصـاد، آییـن، سـوگترانه و موسـیقی مذهبـی اسـت. حـدود 26 شـاخه موسـیقی مذهبـی در سـوگواری ایرانـی حضـور دارد کـه بخشـی از آن دربـاره موسـیقی بیـکلام سـوگواری مذهبـی اسـت. آنچـه در دوران حاضـر داده اسـت مهجـور گذاشـتن انباشـت تاریخـی - فرهنگـی ایرانـی در بـاب موسـیقی مذهبی و در عین حال، مسـخ مداحی در ریتم هـا و نغمه های موسـیقی غربـی همچـون موسـیقی پاپ اسـت. https://rs.isu.ac.ir/article_76464.html پلتفرمها و رسانه های برآمده از فرهنگ غربی بر مدار ارزش دانستن دیده شدن و مورد توجه دیگران قرار گرفتن رشد کردند. با درآمیختگی هر چه بیشتر فرهنگ غرب در اضلاع تمدنیمان شاهد گسترش استفاده از این رسانه ها، حتی در هیأت، بدون توجه به ارزش های پشتیبان آنها بودیم. این گسترش که با عنوان افزایش اثربخشی توجیه میشد، در نهایت موجب تهی از معنا شدن مفهوم اثربخشی گردید؛ چرا که با بیشتر دیدن شدن مترادف گرفته شد. قلب معنای اثربخشی منجر به تبدیل هیأت به یک صنعت با پیوست های رسانه ای و اقتصادی خاص خود گردید و هیأت صنعتی شده که قرار بود متکفل الهی شدن زندگی ما باشد، ما را در دنیا بیشتر فروبرد. https://rs.isu.ac.ir/article_76465.html میبایسـت میـان هیـأت و اسـتودیو تفـاوت قائـل شـد. مداحـی اسـتودیویی جهـت غلبـه بـر محدودیـت زمان و مکان میتواننـد یاریگـر ما باشـد و در آن بـه شـرط حفظ حرمت ذکـر و غلبه نوحـه میتـوان از موسـیقی تـا حدودی بهـره گرفت. اما به سـبب تبـادر معنای خـاص از ابزارآلات موسـیقی و کاربـرد آن نبایـد موسـیقی را وارد هیـأت نمـود. https://rs.isu.ac.ir/article_76466.html شبکه اجتماعی اینستاگرام تحت مالکیت آمریکایی است؛ به همین سبب بستری خنثی و بی جهت نیست و نظارت و اعمال حاکمیت جهت حفظ تفوق آمریکایی در آن به کرات رخ میدهد. حضور صاحبان منابر و مداحان در این شبکه اجتماعی میبایست به مثابه حضور آنها در سرزمین دارالکفر بوده و به لوازم و احکام چنین حضوری پایبند باشند؛ نیز تولید و انباشت محتوا در شبکه های اجتماعی ایرانی را در کنار حضور با تحفظ در اینستاگرام به جریان اندازند. https://rs.isu.ac.ir/article_76467.html بـه سـبب خودبسـندگی در تولیـد و نقـد محصـول فرهنگـی، جمهـوری اسلامی نتوانسـته به قدر کفایـت میـان مفاهیـم والای انسـانی و نیـاز مخاطـب ارتباط معنـاداری ایجاد کند. جهت سـاخت ایـن ارتبـاط، بایسـت در محتـوای خروجـی از هیأت متناسـب با تغییـر مخاطـب، تغییراتی اعمال نمـود؛ یـا از تولیـدات اسـتودیویی بـه شـرط عـدم غلبـه موسـیقی و حفـظ چارچوب هـای مداحـی بهـره برد. https://rs.isu.ac.ir/article_76468.html موفقیـت تلفیـق فضـای اسـتودیو و مداحی در یک تئاتر مذهبی در سـال 88 موجب شـد مداحی اسـتودیویی مطـرح شـود. جامعـه مخاطـب مداحـی اسـتودیویی آن قشـر خاکسـتری اسـت کـه چنـدان اهـل هیأت نیسـت و به موجـب پیشـرفت تکنولوژی با جدیدترین سـبک های موسـیقی دنیـا آشـنایی دارد. هـدف مهـم مداحـی اسـتودیویی حفـظ اصالـت هیـأت همراه بـا بهره گیـری از جذابیت هـای موسـیقی ماننـد آواپـردازی اسـت کـه نبـود دیـدگاه واحـد در سـه مبحـث حرمـت، شـأنیت و غنـا در موسـیقی دسـتیابی بـه چنیـن هدفـی را سـخت کرده اسـت. https://rs.isu.ac.ir/article_76469.html مداحـی سـنتی محتوامحـور اسـت و نگاه تـوده ای بـه مخاطـب در آن جریـان دارد؛ در حالـی کـه مداحـی پـاپ ذائقـه محـور اسـت و نگاه بازاری بـه مخاطـب را شـاهد هسـتیم. میل بـه همنوایی اعتقـادات دینـی بـا تجربه زیسـته مخاطبان و توجـه اندک به متـون دینی در مداحـی پاپ ممکن اسـت بـه عرفی سـازی دیـن ختم گـردد. در زمانه حاضـر نیازمند آن هسـتیم که نگاه بـه گروه های تخصصـی مخاطـب را جایگزیـن نگاه تـوده ای و بـازاری به مخاطـب کنیم. https://rs.isu.ac.ir/article_76470.html دو مسـئله در اسـتفاده از ابزارهـای جدیـد مورد توجه اسـت؛ اول آنکه در مکتب امام حسـین (ع) دیـده نشـدن اصـل اسـت و دویـدن بـرای مشـهور شـدن بـا آموزه هـای دینـی ما ناسـازگار اسـت. مسـئله دوم در نظر داشـتن شـأن و جایگاه هیأت اسـت؛ بسـیاری از کارها حرام نیسـت اما انجام آن کار در شـأن هیـأت و دسـتگاه امام حسـین (ع) نیسـت. اگرچـه در بررسـی دقیق تـر متوجـه میشـویم برخـی از کارهـا بـه اسـم نـوآوری، ترو یـج ولنگاری بـوده و حرام اسـت. https://rs.isu.ac.ir/article_76471.html بـا در نظـر داشـتن ذائقـه مخاطـب امـروزی میتـوان از قالبهـا و فرم هـای نویـن همچـون مداحی اسـتودیویی بهـره بـرد. ایـن امـر علاوه بـر افزایـش دامنـه مخاطبـان مداحـی، منجـر بـه ارتقـای اسـتانداردهای صوتـی و موسـیقایی مداحـی نیـز میشـود. محتـوای غلـط و انحراف عقیـده هم در قالبهـای سـنتی و هـم در قالبهـای نویـن مداحـی ممکن اسـت بروز کنـد و میبایسـت همت خود را صـرف مقابلـه بـا محتـوای غلـط کنیم نـه قالب. https://rs.isu.ac.ir/article_76472.html شـعر و مداحـی را میتـوان مهمتریـن و مردمیتریـن هنـر و رسـانه دوران پیشـامدرن در نظـر آورد کـه امـروزه بـه موجـب موج فراگیر مدرنیسـم صنعتـی، فاصله بسـیاری با جوامع مدرن شـده و مـدرن زده پیـدا کـرده اسـت. در روزگار ما نوحه و شـعری بیشـتر شـنیده میشـود که بیشـتر قابلیت هماهنـگ شـدن بـا رسـانه های مـدرن را داشـته باشـد و ایـن امـر موجـب شـده اسـت شـعرا، ابـداع را با بدعت اشـتباه گرفته، مادحیـن بـه سـوی نوآوری و سـخن نو گفتن حرکت کننـد اما بعضا موجـب ورود ناهنجاری هـای متعـدد به عرصه شـعر آیینی شـده اند. این نوشـتار در تلاش اسـت برخـی از ناهنجاری هـای رایـج ناشـی از ایـن اشـتباه را در شـعر آیینـی معاصـر وا کاوی کند.